Stosownie do postanowienia art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamĂłwień publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655, ze zm.) – zwanej dalej „ustawą - Prawo zamĂłwień publicznych” – w postępowaniu o udzielenie zamĂłwienia publicznego zamawiający moĹźe żądać od wykonawcĂłw wyłącznie oświadczeń lub dokumentĂłw niezbędnych do przeprowadzenia postępowania. Oświadczenia lub dokumenty potwierdzające spełnianie warunkĂłw udziału w postępowaniu oraz spełnianie przez oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane wymagań określonych przez zamawiającego, zamawiający wskazuje w ogłoszeniu o zamĂłwieniu, specyfikacji istotnych warunkĂłw zamĂłwienia lub zaproszeniu do składania ofert. Jednocześnie stosownie do postanowienia art. 25 ust. 2 ustawy - Prawo zamĂłwień publicznych Prezes Rady MinistrĂłw został upowaĹźniony do określenia rodzajĂłw oraz formy dokumentĂłw, jakich moĹźe żądać zamawiający od wykonawcy. W wykonaniu powyĹźszego upowaĹźnienia wydane zostało rozporządzenie Prezesa Rady MinistrĂłw z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie rodzajĂłw dokumentĂłw, jakich moĹźe żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz. U. Nr 226, poz. 1817) – zwane dalej „rozporządzeniem”. Biorąc powyĹźsze pod uwagę naleĹźy stwierdzić, iĹź zamawiający moĹźe żądać od wykonawcy wyłącznie dokumentĂłw określonych w przepisach rozporządzenia, jeĹźeli są niezbędne do przeprowadzenia postępowania. A contrario zamawiający nie moĹźe żądać od wykonawcy dokumentĂłw, ktĂłre nie zostały wymienione w przepisach tego rozporządzenia.

Punktem wyjścia dla oceny zagadnienia prawnego dotyczącego obowiązku złoĹźenia oświadczenia o braku lub istnieniu okoliczności stanowiących podstawę wyłączenia przez osobę podpisującą umowę w sprawie zamĂłwienia publicznego, jest legalna definicja postępowania o udzielenie zamĂłwienia publicznego zawarta w art. 2 pkt 7a ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamĂłwień publicznych – zwanej dalej „ustawą PZP”. Definicja ta została wprowadzona do ustawy PZP na mocy art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo zamĂłwień publicznych oraz niektĂłrych innych ustaw (Dz. U. Nr 223, poz. 1778). W myśl tego przepisu postępowaniem o udzielenie zamĂłwienia publicznego jest postępowanie wszczynane w drodze publicznego ogłoszenia o zamĂłwieniu lub przesłania zaproszenia do składania ofert albo przesłania zaproszenia do negocjacji w celu dokonania wyboru oferty wykonawcy, z ktĂłrym zostanie zawarta umowa w sprawie zamĂłwienia publicznego, lub – w przypadku trybu zamĂłwienia z wolnej ręki - wynegocjowania postanowień takiej umowy.

Stosownie do postanowienia art. 26 ust. 2b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamĂłwień publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655, ze zm.) – zwanej dalej „ustawą PZP” - wykonawca moĹźe polegać na wiedzy i doświadczeniu, potencjale technicznym, osobach zdolnych do wykonania zamĂłwienia lub zdolnościach finansowych innych podmiotĂłw, niezaleĹźnie od charakteru prawnego łączących go z nimi stosunkĂłw. Wykonawca w takiej sytuacji zobowiązany jest udowodnić zamawiającemu, iĹź będzie dysponował zasobami niezbędnymi do realizacji zamĂłwienia, w szczegĂłlności przedstawiając w tym celu pisemne zobowiązanie tych podmiotĂłw do oddania mu do dyspozycji niezbędnych zasobĂłw na okres korzystania z nich przy wykonaniu zamĂłwienia.

Zasadniczym celem ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo zamĂłwień publicznych oraz niektĂłrych innych ustaw (Dz. U. Nr 223, poz. 1778) była implementacja do prawa krajowego postanowień dyrektywy 2007/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 grudnia 2007r. zmieniającej dyrektywy Rady 89/665/EWG i 92/13/EWG w zakresie poprawy skuteczności procedur odwoławczych w dziedzinie udzielania zamĂłwień publicznych (Dz. Urz. UE L 335 z 20.12.2007 r., s. 31), zwanej dalej „dyrektywą odwoławczą”. Stąd teĹź większość instytucji, ktĂłrych dotyczą wątpliwości zgłaszane przez środowiska twĂłrcze i publiczne instytucje kultury, ma swoje ĹşrĂłdło w przepisach unijnych objętych bezwzględnym obowiązkiem wdroĹźenia ich postanowień przez państwa członkowskie Unii Europejskiej do krajowych systemĂłw prawnych.

Zgodnie z definicją legalną art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655 z późn. zm.), przez wykonawcę należy rozumieć osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która ubiega się o udzielenie zamówienia publicznego, złożyła ofertę lub zawarła umowę w sprawie zamówienia publicznego. Przepis ten, wraz z normą wyrażoną w 23 ust. 1 ustawy, która dopuszcza możliwość wspólnego ubiegania się o udzielenie zamówienia przez wykonawców, wyraża zasadę powszechnej dostępności podmiotów do zamówień publicznych, bez względu na ich status, formę organizacyjno-prawną, czy też narodowość. Do podstawowych zasad ustawy Prawo zamówień publicznych należy bowiem zaliczyć zasady równego traktowania wykonawców oraz zapewnienia uczciwej konkurencji pomiędzy nimi (art. 7 ust. 1 ustawy). Zasad równego traktowania i uczciwej konkurencji nie można jednak traktować w sposób absolutny, tj. nakazujący zamawiającemu udzielenie zamówienia publicznemu każdemu wykonawcy, również i takiemu, który nie daje rękojmi należytego wykonania zamówienia. W świetle przepisów ustawy Pzp wykonawcą zamówienia publicznego może być bowiem tylko i wyłącznie podmiot, który spełnia warunki określone ustawą.

Ustawą z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo zamĂłwień publicznych oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 206, poz. 1591) oraz nowymi rozporządzeniami wykonawczymi, tj. rozporządzeniem Prezesa Rady MinistrĂłw z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie rodzajĂłw dokumentĂłw, jakich moĹźe żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz. U. Nr 226, poz. 1817) a takĹźe rozporządzeniem Prezesa Rady MinistrĂłw z dnia 28 stycznia 2010 r. w sprawie wzorĂłw ogłoszeń zamieszczanych w Biuletynie ZamĂłwień Publicznych (Dz. U. Nr 12, poz. 69) dokonane zostały zmiany w zakresie m.in. warunkĂłw udziału w postępowaniu, sposobu dokonywania oceny spełniania tych warunkĂłw oraz oświadczeń i dokumentĂłw potwierdzających spełnianie warunkĂłw, służące uporządkowaniu warunkĂłw udziału w postępowaniu. W myśl zmienionego art. 22 ust. 1 ustawy Prawo zamĂłwień publicznych – dalej Pzp o udzielenie zamĂłwienia publicznego mogą się ubiegać wykonawcy, ktĂłrzy spełniają warunki, dotyczące: (1) posiadania uprawnień do wykonywania określonej działalności lub czynności, jeĹźeli przepisy prawa nakładają obowiązek ich posiadania; (2) posiadania wiedzy i doświadczenia; (3) dysponowania odpowiednim potencjałem technicznym oraz osobami zdolnymi do wykonania zamĂłwienia; (4) sytuacji ekonomicznej. W przepisie art. 24 ust. 1 pkt 1 – 9 wymienione zostały natomiast warunki, w związku z zaistnieniem ktĂłrych wyklucza się wykonawcę z postępowania o udzielenia zamĂłwienia publicznego. O tych dwĂłch rodzajach warunkĂłw jest mowa w art. 26 ust. 2a Pzp, stosownie do ktĂłrego, wykonawca na żądanie zamawiającego i w zakresie przez niego wskazanym jest zobowiązany wykazać odpowiednio, nie później niĹź na dzień składania wnioskĂłw lub ofert o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub składania ofert: (1) spełnianie warunkĂłw, o ktĂłrych mowa w art. 22 ust. 1 Pzp oraz (2) brak podstaw do wykluczenia z powodu niespełnienia warunkĂłw, o ktĂłrych mowa w art. 24 ust. 1 Pzp. Z zacytowanych przepisĂłw wynika, iĹź warunki udziału w postępowaniu to „warunki pozytywne” rozumiane jako kwalifikacja podmiotowa wykonawcy w zakresie określonych uprawnień, potencjału, sytuacji itp. dających gwarancję naleĹźytego wykonania zamĂłwienia publicznego a takĹźe brak „warunkĂłw negatywnych” tj. brak okoliczności stanowiących podstawę do wykluczenia wykonawcy z art. 24 Pzp, dotyczących m.in. nierzetelności, upadłości, zaległości publicznoprawnych albo karalności za określone przestępstwa itp. Za powyĹźszym stanowiskiem przemawiają następujące argumenty.

Stosownie do art. 26 ust. 3 ustawy – Prawo zamĂłwień publicznych, zamawiający wzywa wykonawcĂłw, ktĂłrzy w określonym terminie nie złoĹźyli wymaganych przez zamawiającego oświadczeń lub dokumentĂłw, o ktĂłrych mowa w art. 25 ust. 1, lub ktĂłrzy nie złoĹźyli pełnomocnictw, albo ktĂłrzy złoĹźyli wymagane przez zamawiającego oświadczenia i dokumenty, o ktĂłrych mowa w art. 25 ust. 1, zawierające błędy lub ktĂłrzy złoĹźyli wadliwe pełnomocnictwa, do ich złoĹźenia w wyznaczonym terminie (…). Z powyĹźszego wynika, Ĺźe obowiązek wezwania do uzupełnienia dokumentĂłw na podstawie art. 26 ust. 3 dotyczy wszystkich dokumentĂłw wskazanych w art. 25 ust. 1. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy – prawo zamĂłwień publicznych, w postępowaniu o udzielenie zamĂłwienia publicznego zamawiający moĹźe żądać od wykonawcĂłw wyłącznie oświadczeń lub dokumentĂłw niezbędnych do przeprowadzenia postępowania zaś oświadczenia lub dokumenty potwierdzające: spełnianie warunkĂłw udziału w postępowaniu oraz przez oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane wymagań określonych przez zamawiającego, zamawiający wskazuje w ogłoszeniu o zamĂłwieniu (…).

Stosownie do art. 26 ust. 3 ustawy – Prawo zamĂłwień publicznych (zwanej dalej „Pzp”), złoĹźone na wezwanie zamawiającego do uzupełnienia dokumenty powinny potwierdzać spełnianie przez wykonawcę warunkĂłw udziału w postępowaniu oraz spełnianie przez oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane wymagań określonych przez zamawiającego nie później niĹź w dniu, w ktĂłrym upłynął termin składania wnioskĂłw o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo termin składania ofert.

Zgodnie z art. 180 ust. 1 ustawy Pzp odwołanie przysługuje wyłącznie od niezgodnej z przepisami ustawy czynności zamawiającego podjętej w postępowaniu o udzielenie zamĂłwienia lub zaniechania czynności, do ktĂłrej zamawiający jest zobowiązany na podstawie ustawy. Odwołanie przysługuje rĂłwnieĹź od wyboru trybu negocjacji bez ogłoszenia, zamĂłwienia z wolnej ręki oraz zapytania o cenę (por. art. 180 ust. 2 ustawy Pzp), zarĂłwno w postępowaniach dotyczących udzielenia zamĂłwienia o wartości poniĹźej, jak i powyĹźej tzw. „progĂłw unijnych”. Odwołanie nie przysługuje natomiast na działania jak i zaniechania zamawiającego podejmowane poza postępowaniem o udzielenie zamĂłwienia publicznego.

Odwołanie podlega rozpoznaniu m. in. gdy spełnia wymagania formalne. Stosownie do treść art. 180 ust. 3 ustawy Pzp powinno ono: