Co do zasady niedopuszczalna jest istotna zmiana postanowień kontraktu zawartego o udzielenie zamĂłwienia publicznego w stosunku do treści oferty, na postawie ktĂłrej dokonano wyboru wykonawcy. Stosunki gospodarcze między przedsiębiorcami, ale takĹźe między przedsiębiorcami i podmiotami publicznymi, cechują się swobodą zawierania umĂłw. Zasada ta została wyraĹźona w art. 353¹ kodeksu cywilnego. Zgodnie z nim strony zawierające umowę mogą ułoĹźyć stosunek prawny według swojego uznania byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiała się właściwości – naturze stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Oznacza to nie tylko swobodę przy podpisywaniu kontraktu, ale takĹźe przy jego wykonywaniu – poprzez zmianę zawartej umowy za zgodą obu stron.

Ustawodawca rozszerzył krąg podmiotów podlegających odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Podlegają jej teraz również osoby inne niż pracownicy, którym zamawiający udzielił pełnomocnictwa do przygotowania i dokonania czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Zmiany te, obowiązujące od 11 lutego 2012 r., wprowadziła ustawa z 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Komisja Europejska, korzystając z uprawnień, jakie daje art. 258 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, skierowała do Trybunału Sprawiedliwości sprawę przeciwko Polsce, w związku z nieprawidłową implementacją dyrektywy 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi (dyrektywa klasyczna). Jest to ostatni etap postępowania prowadzonego w związku z naruszeniem przepisów UE.

Chodzi o przepis zwany potocznie lex alpine, pozwalający na wykluczanie przedsiębiorców, z którymi wcześniej zamawiający rozwiązał umowę (np. z powodu opóźnień). W 2012 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał go za niezgodny z prawem unijnym (C-465/11). Spółka Forposta, której dotyczyła ta sprawa, teraz domaga się od państwa odszkodowania za to, że nie zdobyła zamówienia od Poczty Polskiej.

Wbrew pozorom wystawca gwarancji nie jest całkowicie bezbronny wobec bezprawnego żądania zapłaty, jakie moĹźe do niego skierować beneficjent gwarancji – wskazuje prawnik Przemysław Wierzbicki. Gwarant moĹźe się bowiem bronić zarzutem naduĹźycia gwarancji – jednakĹźe mało ktĂłra firma wie o takiej moĹźliwości, a niejednolita praktyka sądĂłw do tego nie zachęca. Taka moĹźliwość ma ogromne znaczenie w przypadku sektora budowlanego, gdzie w ostatnim okresie rośnie lawinowo liczba sporĂłw pomiędzy inwestorem i wykonawcą. W takiej sytuacji inwestor często występuje o zapłatę z gwarancji, mimo iĹź, zdaniem wykonawcy, nie ma ku temu podstaw. Warto zatem wiedzieć, Ĺźe w takiej sytuacji moĹźna się skutecznie bronić.

Ma być wyĹźszy prĂłg i odejście od zatrzymywania wadium 
za nieuzupełnienie brakĂłw 
w dokumentacji. W 2014 r. szykują się duĹźe zmiany w przepisach o przetargach. W Sejmie jest w tej chwili pięć projektĂłw nowelizacji prawa zamĂłwień publicznych – w tym dwa poselskie i jeden rządowy.

Tylko napisane od początku przepisy przywrĂłcą rĂłwnowagę między zamawiającymi a wykonawcami i zwiększą przejrzystość publicznych zakupĂłw. Prawa zamĂłwień publicznych nie da się juĹź poprawić, trzeba je napisać od nowa – alarmuje coraz więcej ekspertĂłw. Ustawę ma ocenić Komitet stały Rady MinistrĂłw. Poseł PO Adam Szejnfeld uwaĹźa, Ĺźe ocena ta moĹźe stać się podstawą rozpoczęcia prac nad zupełnie nową ustawą. Jaka miałaby być?

Coraz częściej pojawiają się głosy, że prawo zamówień publicznych należy napisać od nowa. Tak sugeruje poseł Adam Szejnfeld (PO), były wiceminister gospodarki. Jego zdaniem przegląd skutków obowiązywania ustawy może stać się podstawą do rozpoczęcia takich prac. W Komitecie Stałym Rady Ministrów będzie oceniane funkcjonowanie prawa zamówień publicznych.

ZamĂłwienie z wolnej ręki jest niekonkurencyjnym trybem wyłonienia przedsiębiorcy 
– kontrahenta przez zamawiającego. Mimo to, jest drugim (po przetargu nieograniczonym) pod względem częstości stosowania trybem udzielania zamĂłwień publicznych w Polsce. Uczestniczy w nim tylko jeden przedsiębiorca-wykonawca, 
z ktĂłrym negocjuje się umowę.

Zamawiający musi jednoznacznie określić, jak ocenia złożone przez przedsiębiorcę informacje i czego w związku z tym żąda. W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego zamawiający może żądać od przedsiębiorców-wykonawców dokumentów potwierdzających spełnienie przez nich warunków udziału, jak również dokumentów potwierdzających spełnienie przez oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane określonych wymagań (art. 25 Prawa zamówień publicznych; dalej: p.z.p.) Przy zamówieniach o wartości powyżej tzw. progów unijnych jest obowiązek żądania dokumentów potwierdzających spełnienie warunków udziału w postępowaniu.