Debata o zamĂłwieniach publicznych w Kancelarii Prezesa Rady MinistrĂłw

Impulsem do dyskusji były doświadczenia związane z funkcjonowaniem systemu zamówień publicznych w ostatnim czasie. Premier Donald Tusk stwierdził, że pozwoliły one w praktyce zaobserwować, jak działa system zamówień publicznych i ustalić kwestie, w których można go uczynić jeszcze bardziej efektywnym. Premier podkreślił, iż obecnie podstawowym zadaniem stojącym przed uczestnikami sytemu zamówień publicznych jest poprawienie praktyki udzielania i realizacji zamówień publicznych opartej na współpracy i partnerstwie pomiędzy zamawiającymi i wykonawcami. Przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych zostały ocenione pozytywnie, a ich ewentualna korekta została uzależniona od kompromisu wypracowanego w ramach debat podczas kolejnych spotkań. Prezes Rady Ministrów zachęcał zamawiających do większej decyzyjności w zakresie przygotowywania i przeprowadzania postępowań w celu osiągnięcia lepszych rezultatów udzielanych zamówień zarówno pod względem jakości jak i ceny. Premier zwrócił również uwagę, iż Polska jest obecnie największym placem budowy w Europie.

Prezes Urzędu ZamĂłwień Publicznych, Jacek Sadowy, zauwaĹźył, Ĺźe w 2010 roku wartość zamĂłwień publicznych wyniosła ok. 170 mld zł, a liczba zakontraktowanych zamĂłwień – 200 tys. Dla wielu przedsiębiorcĂłw jest to główne ĹşrĂłdło przychodĂłw, dla państwa zaś - środek sprawnej realizacji zadań. Prezes Urzędu podkreślił, Ĺźe zamĂłwienia publiczne zapewniły bezpieczne przejście polskiej gospodarki przez światowy kryzys gospodarczy. W interesie obu stron leĹźy zatem, by proces wydawania publicznych pieniędzy przebiegał sprawnie.

Prezes Urzędu podkreślił takĹźe znaczenie wzrostu konkurencyjności wśrĂłd firm, ktĂłre ubiegają się o publiczne kontrakty. Dzięki wysokiej konkurencji cena kontraktu wyniosła średnio ok. 70% w stosunku do wartości kosztorysowej, co jasno pokazuje, jak korzystny dokonuje się tu proces racjonalizacji wydatkĂłw publicznych. Prowadzona przez Urząd konsekwentna polityka, zmierzająca do zapewnienia niedyskryminującego dostępu wykonawcĂłw do zamĂłwień publicznych, dała wymierny efekt – dziś 80% procedur, według ktĂłrych udziela się zamĂłwień publicznych to procedury otwarte (z 66% w roku 2007).

Prezes zwrĂłcił takĹźe uwagę na fakt, iĹź skala zamĂłwień publicznych daje moĹźliwość ich wykorzystywania nie tylko jako narzędzi dokonywania zakupĂłw, dostaw i usług, ale takĹźe jako instrumentu realizacji róşnego rodzaju strategii, takich jak: polityka wspierania innowacyjności, elektronizacji, wspierania MSP, promocji zamĂłwień zrĂłwnowaĹźonych. Na uwagę zasługują podjęte w 2009 r. działania Rządu mające na celu złagodzenie sytuacji związanej z kryzysem światowym poprzez zamĂłwienia publiczne (wymogi dotyczące osĂłb bezrobotnych czy niepełnosprawnych, uwzględnienie kwestii społecznych w zamĂłwieniach). Na lata 2010-2012 przyjęto „Krajowy Plan Działań w zakresie zrĂłwnowaĹźonych zamĂłwień publicznych” i „Nowe podejście do zamĂłwień publicznych”.

W trosce o to, Ĺźeby zasada obustronnych (państwo – przedsiębiorcy) korzyści znajdowała odzwierciedlenie w praktyce, a proces udzielania zamĂłwienia przebiegał w sposĂłb wywaĹźony, uwzględniający racje drugiej strony, Urząd ZamĂłwień Publicznych zachęca do szerszego dialogu między zamawiającym a wykonawcą, udostępniając jednocześnie wytyczne i rekomendacje, promujące efektywne udzielanie zamĂłwień, np. uwzględniające inne niĹź tylko cena kryteria oceny ofert.

Prezes Urzędu zapowiedział przygotowanie przez Urząd opracowania dotyczącego pozacenowych kryteriów oceny ofert oraz podjęcia szerokie współpracy z zamawiającymi i wykonawcami zmierzającej do wypracowania kompromisowych wzorów umów oraz specyfikacji istotnych warunków zamówienia dla poszczególnych branż rynku zamówień publicznych.

Uczestnicy spotkania pozytywnie ocenili przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych oraz propozycję spotkań mających na celu wypracowanie dobrych praktyk w zamówieniach publicznych. Podkreślono, iż oceny zamówień publicznych w Polsce nie można dokonywać poprzez pryzmat pojedynczych postępowań o udzielenie zamówienia publicznego.

Podniesiono konieczność wypracowania standardowych wzorów specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz umów o zamówienie publiczne, które zapewniałyby zrównoważenie interesów zarówno zamawiających i wykonawców oraz odpowiednie rozłożenie praw i obowiązków, a tym samym różnego rodzaju ryzyk związanych z realizacją zadań publicznych. Podkreślono znaczenie współpracy i partnerstwa zamawiających z wykonawcami dla prawidłowej realizacji inwestycji publicznych. Zwrócono uwagę na znaczenie właściwego przygotowania postępowań, w szczególności w zakresie zapewnienia odpowiedniej dokumentacji projektowej, korzystania z dialogu technicznego, stosowania odpowiednich trybów, właściwego formułowania warunków, posługiwania się pozacenowymi kryteriami oceny ofert oraz eliminowania przypadków rażąco niskiej ceny. Zaznaczono, iż konieczne jest również wzmocnienie nadzoru nad wykonaniem inwestycji publicznych oraz dokonywaniem ich właściwego odbioru, w celu zapewnienia zgodności zobowiązań wykonawców z umowy z uzyskanym efektem wykonanych prac. Wskazywano, iż należy w większym stopniu korzystać z możliwości jakie są przewidziane w ustawie Prawo zamówień publicznych dla oszczędnego i efektywnego realizowania inwestycji publicznych. Złożone zostały również zapewnienia odnośnie wsparcia naukowego dla rozwoju wiedzy dotyczącej różnych aspektów zamówień publicznych.

Debata w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów było pierwszą z cyklu dyskusji na temat najlepszych praktyk w zamówieniach publicznych i wzmocnienia dialogu między Urzędem Zamówień Publicznych, organizacjami branżowymi i wykonawcami. Kolejne spotkania będą miały na celu wypracowanie praktycznych rozwiązań, prowadzących do udoskonalenia systemu zamówień publicznych, szczególnie w kontekście dużych projektów infrastrukturalnych.

Źródło: www.uzp.gov.pl