Zabezpieczenie należytego wykonania umowy w kontekście zmiany nominalnej wartości kontraktu

Zabezpieczenie, o którym mowa w art. 147 ust. 1 ustawy Pzp, stanowi rodzaj kaucji przekazywanej przez wykonawcę (jako dłużnika) zamawiającemu (jako wierzycielowi) celem ewentualnego zabezpieczenia roszczeń, które mogą powstać w związku z zawartą umową. Wskazać przy tym należy, że zabezpieczenie należytego wykonania umowy powinno być wniesione najpóźniej w dniu zawarcia umowy o udzielenie zamówienia publicznego, z zastrzeżeniem art. 150 ust. 4 ustawy Pzp. Z istoty instytucji zabezpieczenia wynika bowiem, iż na jego podstawie zamawiający podpisując umowę z wykonawcą ma pewność, iż w razie nienależytego wykonania lub niewykonania umowy będzie mógł zaspokoić swoje roszczenia w tym zakresie.

Zabezpieczenie należytego wykonania umowy jest ustalane jako określony procent ceny całkowitej oferty albo maksymalnej wartości nominalnej zobowiązania zamawiającego wynikającego z umowy w sprawie zamówienia publicznego, jeżeli w ofercie podano cenę jednostkową lub ceny jednostkowe (art. 150 ust. 1 ustawy Pzp). Ustawodawca w sposób precyzyjny określa również dopuszczalną wysokość kwoty zabezpieczenia posługując się widełkami procentowymi (od 2-10%) odnoszącymi się do ceny całkowitej podanej w ofercie albo nominalnej zobowiązania zamawiającego wynikającego z umowy.

Z brzmienia ww. przepisĂłw wynika więc, Ĺźe wysokość zabezpieczenia naleĹźytego wykonania umowy ustala się na podstawie ceny ofertowej wykonawcy, z ktĂłrym zostanie podpisana umowa w sprawie zamĂłwienia publicznego. Ustawa Pzp nie przewiduje mechanizmĂłw dających zamawiającemu uprawnienie do żądania podwyĹźszenia zabezpieczenia (np. brak uregulowań dotyczących automatycznej waloryzacji kwoty zabezpieczenia), jak rĂłwnieĹź środkĂłw prawnych, ktĂłre pozwalałyby wykonawcy domagać się zmniejszenia ww. kwoty, w przypadku zmniejszenia nominalnej wartości kontraktu. Mając na względzie powyĹźsze, wskazać naleĹźy, Ĺźe zarĂłwno w przypadku podwyĹźszenia wartości umowy w sprawie zamĂłwienia publicznego, jak rĂłwnieĹź w sytuacji zmniejszenia tej wartości, brak podstaw prawnych w ustawie – Prawo zamĂłwień publicznych do wysunięcia w pierwszej ww. sytuacji - przez zamawiającego - żądania uzupełnienia wysokości zabezpieczenia naleĹźytego wykonania umowy o kwotę wynikającą ze zmiany (podwyĹźszenia) wysokości wynagrodzenia wykonawcy lub – w przypadku drugim – przez wykonawcę żądania zwrotu części zabezpieczenia, o ktĂłrą obniĹźono wynagrodzenie. PowyĹźsze nie stoi jednak na przeszkodzie odmiennemu uregulowaniu ww. kwestii w umowie, pod warunkiem, Ĺźe dokonanie zmiany nie spowoduje ustalenia zabezpieczenia w granicach innych niĹź 2-10% ceny całkowitej oferty albo maksymalnej wartości nominalnej zobowiązania wynikającego z umowy (pod warunkiem, Ĺźe mechanizm zmian w tym zakresie był uprzednio znany wszystkim podmiotom ubiegającym się o dane zamĂłwienie publiczne, co gwarantuje zachowanie zasady uczciwej konkurencji i rĂłwnego traktowania).

Opinia pochodzi z Informatora Urzędu Zamówień Publicznych, Październik 2013, nr10, www.uzp.gov.pl