Nowelizacja Prawa zamĂłwień publicznych dokonana ustawą z dnia 2 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo zamĂłwień publicznych oraz niektĂłrych innych ustaw (Dz. U. Nr 223, poz. 1778) wprowadziła zasadnicze zmiany w zakresie przesłanek uniewaĹźnienia postępowania. Są one przede wszystkim konsekwencją zmian w zakresie konstrukcji niewaĹźności umowy, spowodowanej wdraĹźaniem postanowień dyrektywy odwoławczej i zastąpieniem bezwzględnej niewaĹźności umowy niewaĹźnością względną. Ww. nowelizacja z dnia 2 grudnia 2009 r. wprowadziła ponadto jeszcze jedną, dodatkową przesłankę uniewaĹźnienia postępowania, ktĂłrej cechą szczegĂłlną jest jej fakultatywny charakter.

Stosownie do postanowienia art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamĂłwień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759) – zwanej dalej „ustawą Prawo zamĂłwień publicznych” zamawiający moĹźe określić w opisie przedmiotu zamĂłwienia wymagania związane z realizacją zamĂłwienia, dotyczące zatrudnienia osĂłb niepełnosprawnych, o ktĂłrych mowa w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osĂłb niepełnosprawnych . Z powyĹźszego unormowania wynika, Ĺźe zamawiający moĹźe wymagać od wykonawcĂłw zatrudnienia osĂłb niepełnosprawnych przy wykonaniu zamĂłwienia publicznego. PowyĹźsze unormowanie związane jest z wprowadzaniem przez instytucje udzielające zamĂłwień publicznych preferencji dla podmiotĂłw zatrudniających osoby zagroĹźone wykluczeniem społecznym.

Stosownie do postanowienia art. 31 ust. 2 ustawy Pzp, jeĹźeli przedmiotem zamĂłwienia jest zaprojektowanie i wykonanie robĂłt budowlanych w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, zamawiający opisuje przedmiot zamĂłwienia za pomocą programu funkcjonalno – uĹźytkowego. Przepis ten stanowi zatem materialnoprawną podstawę dla dokonywania opisu przedmiotu zamĂłwienia za pomocą dokumentu w postaci programu funkcjonalno – uĹźytkowego w przypadku, gdy przedmiotem zamĂłwienia jest zaprojektowanie i wykonanie prac budowlanych, nie wprowadzając przy tym legalnej definicji pojęcia „zaprojektowanie”. W związku z powyĹźszym powstaje pytanie, czy poprzez „zaprojektowanie” naleĹźy rozumieć tylko i wyłącznie sporządzenie projektu budowlanego, ktĂłry jest niezbędny dla uzyskania pozwolenia na budowę (por. § 4 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robĂłt oraz programu funkcjonalno – uĹźytkowego – Dz. U. z 2004 r. Nr 202, poz. 2072 ze zm., zwanego dalej „Rozporządzeniem”), czy teĹź za „zaprojektowanie” moĹźna uznać rĂłwnieĹź sporządzenie planĂłw rysunkĂłw lub innych dokumentĂłw umoĹźliwiających jednoznaczne określenie rodzaju i zakresu robĂłt budowlanych podstawowych oraz uwarunkowań i dokładnej lokalizacji ich wykonywania, gdy inwestycja podlega jedynie zgłoszeniu, nie jest natomiast wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę (por. § 4 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia). W opinii Urzędu ZamĂłwień Publicznych naleĹźy opowiedzieć się ....

I. Stosownie do treści art. 4 pkt 3 lit. e) ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamĂłwień publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655 z późn. zm.) dalej zwaną „ustawa Pzp”, w brzmieniu obowiązującym od dnia wejścia w Ĺźycie nowelizacji ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. (Dz. U Nr 223, poz. 1778), tj. od dnia 29 stycznia 2010 r., ustawy Pzp nie stosuje się do zamĂłwień, ktĂłrych przedmiotem są usługi w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych oraz świadczenie usług badawczych, ktĂłre:

• nie są w całości opłacane przez zamawiającego lub
• ktĂłrych rezultaty nie stanowią wyłącznie jego własności.

Zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 4) ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamĂłwień publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655 ze zm.), zwanej dalej „ustawą Pzp”, zamawiający moĹźe dokonać zakupu określonych dostaw, usług oraz robĂłt budowlanych w oparciu o tryb negocjacji bez ogłoszenia, jeĹźeli kumulatywnie zostaną spełnione następujące przesłanki:

• występuje pilna potrzeba udzielenia zamĂłwienia;
• pilna potrzeba udzielenia zamĂłwienia nie wynika z przyczyn leżących po stronie zamawiającego;
• wcześniej nie moĹźna było przewidzieć konieczności udzielenia przedmiotowego zamĂłwienia;
• nie moĹźna zachować terminĂłw przewidzianych przez ustawę dla przetargu nieograniczonego, przetargu ograniczonego lub negocjacji z ogłoszeniem;

Przesłanka z art. 62 ust. 1 pkt 4) ustawy Pzp ma zatem zastosowanie do postępowań wszczynanych w przypadku nieprzewidywalnych zdarzeń powodujących potrzebę pilnego działania ze strony podmiotu zobowiązanego do stosowania ustawy, a zaistniała sytuacja nie pozwala na przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamĂłwienia publicznego z zachowaniem terminĂłw przewidzianych dla trybĂłw gwarantujących zachowanie zasady konkurencyjności. Dopuszczalność powoływania się na przesłankę art. 62 ust. 1 pkt 4) ustawy Pzp uzaleĹźniona jest od łącznego zaistnienia wszystkich wymienionych w przepisie warunkĂłw, między ktĂłrymi powinien zachodzić związek przyczynowo – skutkowy oraz związek czasowy. Udzielenie zamĂłwienia w tym trybie co do zasady powinno ograniczyć się tylko do zakresu koniecznego do zapobieĹźenia negatywnym skutkom nieprzewidzianego zdarzenia. Dodatkowo naleĹźy podnieść, iĹź moĹźliwość udzielenia zamĂłwienia z zastosowaniem trybu negocjacji bez ogłoszenia musi wynikać rĂłwnieĹź z okoliczności, w ktĂłrych zamawiający nie ponosi winy. Oznacza to, iĹź powstanie pilnej potrzeby udzielenia zamĂłwienia nie moĹźe wynikać z niestaranności lub niedbalstwa zamawiającego, ale pomimo tego, iĹź zamawiający dochował naleĹźytej staranności w swoim działaniu.

Na wstępie naleĹźy zauwaĹźyć, Ĺźe spółka cywilna nie jest podmiotem praw i obowiązkĂłw odrębnych od wspĂłlnikĂłw, lecz jedynie wielostronnym stosunkiem zobowiązaniowym łączącym wspĂłlnikĂłw (por. wyrok SN z dnia 28 paĹşdziernika 2003 r. w sprawie I CK 201/02). Spółka cywilna nie jest osobą prawną i nie posiada zdolności prawnej. W świetle ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) to wspĂłlnikĂłw spółki cywilnej uznaje się za przedsiębiorcĂłw. To wspĂłlnicy spółki cywilnej są podmiotami praw i obowiązkĂłw z tytułu prowadzonej działalności, a nie spółka. Dlatego przedsiębiorcĂłw prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej na gruncie ustawy – Prawo zamĂłwień publicznych naleĹźy traktować jako wykonawcĂłw wspĂłlnie ubiegających się o udzielenie zamĂłwienia (por. wyrok Zespołu ArbitrĂłw z dnia 27 maja 2005 r. sygn. akt UZP/ZO/0-1089/05).

I. Stosownie do art. 70 ustawy Pzp, zamawiający może udzielić zamówienia w trybie zapytania o cenę, jeżeli przedmiotem zamówienia są dostawy lub usługi powszechnie dostępne o ustalonych standardach jakościowych, a wartość zamówienia jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy Pzp. W świetle zacytowanego przepisu, zamawiający może posłużyć się tym trybem wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są dwie wymienione w nim i interpretowane ściśle przesłanki, tj. przedmiotem zamówienia mogą być tylko dostawy lub usługi powszechnie dostępne na rynku o znormalizowanych standardach, których wartość jest mniejsza niż - w zależności od kategorii zamawiającego udzielającego zamówienia - odpowiednio równowartość wyrażonej w złotych kwoty 125 tysięcy euro dla podmiotów wymienionych w § 1 pkt 1 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2009 r. w sprawie kwot wartości zamówień oraz konkursów, od których jest uzależniony obowiązek przekazywania ogłoszeń Urzędowi Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich (Dz. U. z 2009 r. Nr 224, poz. 1795) albo 193 tysięcy euro, dla podmiotów wymienionych w §1 pkt 2 Rozporządzenia. Z uwagi na pozaprzetargowy charakter zapytania o cenę, przesłanki jego zastosowania powinny być interpretowane w sposób ścisły, a wszelkie wątpliwości co do zasadności udzielania zamówienia w tym trybie powinny przemawiać za zastosowaniem procedury otwartej tj. przetargiem nieograniczonych bądź ograniczonym.

Stosownie do postanowienia § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady MinistrĂłw z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie rodzajĂłw dokumentĂłw, jakich moĹźe żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz. U. Nr 226, poz. 1817) – zwanego dalej „rozporządzeniem” - jeĹźeli wykonawca, wykazując spełnianie warunkĂłw, o ktĂłrych mowa w art. 22 ust. 1 ustawy - Prawo zamĂłwień publicznych , polega na zasobach innych podmiotĂłw na zasadach określonych w art. 26 ust. 2b tej ustawy, a podmioty te będą brały udział w realizacji części zamĂłwienia, zamawiający moĹźe żądać od wykonawcy przedstawienia w odniesieniu do tych podmiotĂłw dokumentĂłw wymienionych w § 2 rozporządzenia. W świetle przywołanego brzmienia § 1 ust. 2 rozporządzenia przepis ten znajduje zastosowanie w przypadku ziszczenia się dwĂłch następujących warunkĂłw. Po pierwsze wymagane jest, aby wykonawca, wykazując spełnianie warunkĂłw udziału w postępowaniu, polegał na zasobach innych podmiotĂłw na zasadach określonych w art. 26 ust. 2b ustawy - Prawo zamĂłwień publicznych. Po drugie wymagane jest, aby podmioty te brały udział w realizacji części zamĂłwienia. Przy czym warunki te muszą być spełnione łącznie.

Stosownie do przepisu art. 4 pkt 3 lit. g) ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamĂłwień publicznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 223, poz. 1655 ze zm.), zwanej dalej „Pzp”, ustawy tej nie stosuje się do zamĂłwień, ktĂłrych przedmiotem jest nabycie, przygotowanie, produkcja lub koprodukcja materiałów programowych przeznaczonych do emisji w radiu, telewizji lub Internecie. Przepis art. 4 Pzp zawiera zamknięty katalog zamĂłwień, do ktĂłrych udzielenia ustawa Pzp nie ma zastosowania. Odstąpienie od obowiązku stosowania przepisĂłw Pzp moĹźe zatem nastąpić tylko i wyłącznie w okolicznościach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie. Przepisy wyłączające obowiązek stosowania Pzp do udzielania zamĂłwień należą do kategorii szczegĂłlnych, gdyĹź tworzą wyjątek od ogĂłlnej zasady, Ĺźe podmioty określone w art. 3 ust. 1 Pzp udzielają zamĂłwień publicznych po przeprowadzeniu postępowań w sprawie ich udzielenia zgodnie z przepisami tej ustawy. Podkreślić naleĹźy, Ĺźe Europejski Trybunał Sprawiedliwości (ETS) w utrwalonym orzecznictwie dotyczącym zamĂłwień publicznych wyraĹşnie wskazał, Ĺźe kaĹźdy wyjątek od obowiązku stosowania procedur przetargowych naleĹźy interpretować ściśle i zawężająco, a podmiot, ktĂłry się na niego powołuje, musi być w stanie wykazać okoliczności, ktĂłre uzasadniają jego zastosowanie .

Do czasu wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240) jednostki badawczo-rozwojowe tworzone na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 159, poz. 993, ze zm.) zaliczane były do jednostek sektora finansów publicznych (art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych - Dz. U. Nr 249, poz. 2104, ze zm.). Z tych względów jednostki badawczo-rozwojowe były kwalifikowane do zamawiających, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych. Wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (1 stycznia 2010 r.) podmioty te zostały wyłączone poza sektor finansów publicznych (arg. z art. 9 pkt 14 tej ustawy), a tym samym utraciły status zamawiających, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy PZP. Powyższe nie oznacza jednak, iż jednostki badawczo-rozwojowe w ogóle utraciły status zamawiających zobowiązanych do stosowania przepisów ustawy PZP. Jednostki badawczo-rozwojowe jako państwowe jednostki organizacyjne posiadające osobowość prawną, tworzone w celu prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych, posiadają status podmiotu prawa publicznego i są zamawiającymi w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy PZP. Powyższa kwalifikacja podmiotowa jednostek badawczo-rozwojowych odpowiada kwalifikacji prawnej tych jednostek jako instytucji zamawiających w rozumieniu art. 1 ust. 9 dyrektywy 2004/18/WE. Tym samym jednostki badawczo-rozwojowe są zobowiązane do stosowania procedur udzielania zamówień publicznych.