Chociaż decyzja o wyborze trybu, w jakim zostanie udzielone zlecenie, należy do zamawiającego, to musi on kierować się ustawowymi przesłankami. Firma może kwestionować zamówienie z wolnej ręki czy zapytanie o cenę. Przy przetargu nieograniczonym i ograniczonym nie ma specjalnych wymagań. Zamawiający zawsze może z nich skorzystać. Żadne przesłanki nie muszą zostać spełnione, aby ogłosić postępowanie w jednym z tych trybów. Pozostałe są już obwarowane pewnymi zasadami. Zamawiający ma prawo po nie sięgnąć tylko w określonych sytuacjach.

Takie będą konsekwencje nowelizacji prawa zamówień publicznych. Sejm już ją uchwalił, dzisiaj głosować będzie nad nią Senat. Obecnie spory przetargowe rozstrzyga Krajowa Izba Odwoławcza. Pierwotny projekt nowelizacji utrzymywał to rozwiązanie. Zasadę orzekania przez jedną osobę wprowadzono podczas prac sejmowych, w formie autopoprawki rządowej. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych tłumaczył to narastającymi opóźnieniami w rozpoznawaniu spraw. Wielu ekspertów uważa, że pogorszy to jakość orzecznictwa. Co istotne, argumenty przeciwko temu rozwiązaniu podnieśli sami członkowie KIO.

Przedsiębiorcy, ktĂłrzy nie wygrali przetargu, szybciej otrzymają zwrot wadium. Będą mogli teĹź otrzymać od zamawiającego zaliczki, ale więcej zapłacą za dochodzenie swoich praw przed sądem. Likwidacji zatorĂłw finansowych w firmach i przyspieszeniu postępowań ma słuĹźyć przyjęta przez Sejm kolejna juĹź nowelizacja ustawy – Prawo zamĂłwień publicznych.

Urząd Zamówień Publicznych odda niebawem do użytku darmową platformę internetową do organizowania aukcji elektronicznych. Nie są odrębnym trybem udzielania zamówień, tylko swego rodzaju dogrywką po konwencjonalnym przetargu. Podczas e-aukcji przedsiębiorcy mogą proponować warunki korzystniejsze od złożonych w papierowej ofercie. Dotychczas zamawiający musieli zapłacić za taką usługę komercyjnej firmie oferującej specjalną platformę. Teraz zarejestrują się na bezpłatnej platformie UZP i za jej pośrednictwem zorganizują e-aukcje.

Protesty przysługujące wykonawcom, a składane dziś na ręce zamawiającego, przechodzą do historii. Na krĂłtki, tylko dziesięciodniowy termin został ustalony okres zawieszenia moĹźliwości zawarcia umowy o zamĂłwienie publiczne po wyborze najkorzystniejszej oferty. Mniejsze będą teĹź moĹźliwości uniewaĹźnienia juĹź zawartej umowy, a wniesienie odwołania stanie się moĹźliwe w formie elektronicznej z bezpiecznym podpisem. To tylko niektĂłre ze zmian przyjętej w piątek przez Sejm duĹźej nowelizacji ustawy – Prawo zamĂłwień publicznych, ktĂłre mają, według rządu, przyspieszyć postępowania przetargowe.

Nie będzie można podpisać umowy o zamówienie publiczne w sytuacji, gdy od decyzji zamawiającego złożono odwołanie - przewiduje znowelizowane w piątek przez Sejm prawo zamówień publicznych. Nowelizacja wprowadza do polskiego prawa unijną tzw. "dyrektywę odwoławczą" (termin jej wdrożenia upływa 20 grudnia 2009 r. - najpóźniej tego dnia nowe przepisy powinny zacząć obowiązywać). Zgodnie z nią, na czas rozpatrzenia odwołania zawarcie umowy o zamówienie publiczne będzie zawieszane, a umowa zawarta przed upływem terminu zawieszenia będzie bezskuteczna. Zmiany Sejm przyjął jednogłośnie; za nowelizacją głosowało 421 obecnych posłów.

Organizator przetargu ma prawo zmienić specyfikację istotnych warunków zamówienia. Jeśli przedsiębiorcom niezbędny jest czas na dostosowanie ofert, to powinien przedłużyć termin ich składania.

> Przedsiębiorców czeka radykalny wzrost kosztów zaskarżania orzeczeń w sprawach zamówień publicznych. Kwestionowanie przed sądem wyroków arbitrów z Krajowej Izby Odwoławczej będzie kosztować nawet 5 mln zł. Dziś to jedynie 3 tys. zł. Na taką podwyżkę zgodzili się w piątek posłowie, uchwalając proponowaną przez rząd tzw. antykryzysową nowelizację prawa zamówień publicznych. Teraz zmianami zajmie się Senat.

Do redakcji „Rz” napływają liczne pytania urzędnikĂłw samorządowych dotyczące tej kwestii. Niestety, nie moĹźemy dać jednoznacznej, uniwersalnej odpowiedzi. PowĂłd jest prosty: zarĂłwno w orzecznictwie, jak i doktrynie moĹźna się spotkać z róşnymi opiniami. Całe zamieszanie wynika z art. 46 ust. 4a prawa zamĂłwień publicznych. Nakazuje on zatrzymywać wadium, jeśli wykonawca nie uzupełni na wezwanie brakujących lub wadliwych dokumentĂłw, chyba Ĺźe nastąpi to z przyczyn nieleżących po jego stronie. Przepis ten nie daje jednoznacznej odpowiedzi, co powinien zrobić urząd, gdy wykonawca zareaguje na wezwanie i złoĹźy nowy dokument, ale nadal zawierający błędy.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 4–8 prawa zamĂłwień publicznych (p.z.p.) z postępowania o udzielenie zamĂłwienia wyklucza się wykonawcĂłw, ktĂłrzy zostali prawomocnie skazani za przestępstwa w nim wskazane, m.in. przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu lub inne przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowych, a takĹźe za przestępstwo skarbowe. Przepis ten dotyczy bądĹş osĂłb fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, bądĹş wspĂłlnikĂłw prowadzących sprawy spółki osobowej albo członkĂłw organĂłw zarządzających osoby prawnej. W przetargach o większej wartości zamawiający ma obowiązek żądania dokumentĂłw potwierdzających niekaralność kaĹźdej z tych osĂłb. W przypadku wykonawcĂłw mających siedzibę w Polsce takim dokumentem jest aktualna informacja z Krajowego Rejestru Karnego (KRK). Sytuacja komplikuje się, gdy trzeba przedstawić dokumenty dla wykonawcy mającego siedzibę poza Polską.